نرجس خاتون، مادر بزرگوار امام زمان (ع) است . پيشوايان و ائمه (ع) از او به عنوان شايسته ترين كنيزان بهتربن زنان و يا سرور زنان ياد كرده اند. محدثين و مورخين، نام هاى متعددى براى آن بانو ذكركرده اند. از آن جمله، سوسن، سبيكه، مريم، صيقل، صقيل، حديثه، حكيمه، مليكه، ريحانه و خمط است . (1) اما مشهورترين نام او نرجس و معروف ترين كنيه اش ام محمد است. هركدام از نام هاى آن بانوى بزرگوار، بعدى از شخصيت والاى او را بيان مى كند. نرجس نام گلى عطرآگين است. خمط نوعى درخت ميوه است كه قرآن نيز آن را به كار برده است. (2) سوسن نوعى گل خوشبو و معطر و پرفايده است كه دركتاب هاى طب نيز آمده است. صيقل به مفهوم پديده نورانى وپر جلوه و نرم است. به هر حال هيچ مانعى ندارد كه يك زن با شخصيت، داراى نام هاى متعددى باشد و هركدام از آن ها در مورد او به تناسب به كار رود. در مورد نرجس خاتون، چه بساكه اين نام هاى متعدد، بر اساس مصالح سياسى و اجتماعى بوده كه براى ما ناشناخته مانده است. (3)
1. بحارالانوار، ج51ص 6، كشف الغمه ، ج 3 ص 265 ، منتخب الاثر، ص 320. 2. سوره سبا، 16. 3. امام مهدى (ع) از ولادت تا ظهور، سيد محمد كاظم قزوينی ،ص 72 1 .